19 grudnia 2000 r w Sali Balowej Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie odbyła się uroczystość przekazania AGAD archiwum Potockich z Łańcuta. Po kilkudziesięciu latach z Uniwersytetu im. Brighama Younga w Provo w stanie Utah wróciły do Polski dokumenty Potockich, przede wszystkim dokumenty o charakterze prawno-majątkowym z XVI – XX wieku, akta osobiste i rodzinne Potockich, Lubomirskich i Czartoryskich, korespondencja (w tym szczególnie ciekawy zespół około 200 listów Sebastiana Lubomirskiego) oraz kilkadziesiąt dokumentów królewskich (w tym szczególnie cenne dokumenty Stanisława Leszczyńskiego). Przekazana Polsce kolekcja składa się z około 7500 dokumentów.
Zgromadzona publiczność mogła wysłuchać referatów profesor Teresy Zielińskiej oraz doktora Jarosława Zawadzkiego. Głos zabrali również goście z USA, przedstawiciele Towarzystwa Genealogicznego oraz Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, która to instytucja jest właścicielem uniwersytetu.
Dziedzictwo Warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
Nauka, oświata i kultura polska w XIX-XX w.
28 listopada 2000 r.
10.00 -11.00
Otwarcie sesji – wystąpienia Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, Prezesa PAN, Prezesa TNW (lub ich reprezentantów).
11.00-12.30
Prowadzenie – Anna M. Stogowska (Archiwum Państwowe w Płocku)
1. Z. J. Wójcik, Stanisława Staszica koncepcja działalności pod zaborami ogólnopolskiego stowarzyszenia naukowego (referat, Muzeum Ziemi PAN).
2. J. Cabaj, Wkład uczonych warszawskich w organizację życia naukowego w skali międzyzaborowej na przełomie XIX i XX wieku (referat, Akademia Podlaska).
3. A. Śródka, Działalność naukowa i organizacyjna warszawskiego środowiska lekarskiego na przełomie XIX i XX w. (referat, Instytut Historii Nauki PAN).
4. J. Piskurewicz, Związki ideowe pomiędzy Towarzystwem Przyjaciół Nauk w Warszawie a Krakowskim Towarzystwem Naukowym i jego spadkobiercami (referat, Instytut Historii Nauki PAN).
Przerwa
13.00-15.00
Prowadzenie – Jan Piskurewicz (Instytut Historii Nauki PAN)
1. W. Grębecka, Wkład środowisk naukowych Wilna i Krzemieńca w działalność Warszawskiego Towarzystwa Naukowego (referat, Instytut Historii Nauki).
2. A. M. Stogowska, Towarzystwo Naukowe Płockie 1820-1830 (referat, Archiwum Państwowe w Płocku).
3. T. Ostrowska, Geneza Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego (referat, Instytut Historii Nauki PAN ).
4. M. Marciniak, Wkład Jędrzeja Śniadeckiego w rozwój nauk chemicznych na ziemiach polskich w XIX-XX w. (referat, Muzeum Marii Skłodowskiej – Curie).
5. M. Kośka, Uczony, kolekcjoner i wydawca – hr Aleksander Przezdziecki, "starożytnik" warszawski epoki międzypowstaniowej (referat, Archiwum Główne Akt Dawnych).
Dyskusja
16.30
Zwiedzanie wystawy "…’którzy nauki, cnotę, Ojczyznę kochają’ – znani i nieznani członkowie Warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk".
29 listopada 2000 r.
10.00 – 11.15
Prowadzenie – Wanda Grębecka (Instytut Historii Nauki PAN)
1. B. Orłowski, Warszawskie Królewskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk w rozwoju techniki (referat, Polskie Towarzystwo Historii Techniki, Instytut Historii Nauki).
2. A. Paszkiewicz, Zespół pracujących techników TPN jako prekursor polskiej myśli technicznej (referat, Naczelna Organizacja Techniczna).
3. A. Chodkowska, Rola Warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk w inicjowaniu ruchu wynalazczego na ziemiach polskich w I poł. XIX w. (referat, Archiwum PAN).
4. P. Boroń, Odezwa TPN jako inspiracja badań nad dziejami Polski i Słowiańszczyzny (komunikat, Uniwersytet śląski).
12.00 – 14.00
Prowadzenie – A. Paszkiewicz (Naczelna Organizacja Techniczna)
1. D. Rolnik, Pierwszy prezes TPN Jan Albertrandi w opiniach współczesnych (komunikat, Uniwersytet śląski).
2. D. Nawrot, Udział elit politycznych Księstwa Warszawskiego w życiu naukowym TPN (komunikat, Uniwersytet śląski).
3. A. Skrzypietz, Wiek XVII w pracach TPN (komunikat, Uniwersytet śląski).
4. M. Osiecka, Losy akt Towarzystwa Warszawskiego Królewskiego Przyjaciół Nauk (referat, Archiwum Główne Akt Dawnych).
5. Z. Strzyżewska, Archiwalia dotyczące działalności Towarzystwa Przyjaciół Nauk w archiwach rosyjskich (referat).
6. M. Kucharski, Ewolucja pojęcia narodu w pracach TPN (komunikat, Uniwersytet śląski).
7. H. Krajewska, Rola uczonych wyznania protestanckiego w Warszawskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk (referat, Archiwum PAN).
8. A. Kulecka, Członkowie zagraniczni Warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (referat, Instytut Historyczny UW, Archiwum PAN).
15.00 – 16.00
Prowadzenie – Andrzej Śródka (Instytut Historii Nauki PAN)
Mazowsze jako region historyczny I. Rzeczypospolitej
Tradycje samorządowe
Wystawa od 10 do 20 października 2000 w AGAD
oraz Samorząd Województwa Mazowieckiego
![Mazowsze](http://www.agad.gov.pl/images/m.jpg)
Mazowsze to terytorium w dorzeczu środkowej Wisły z głównymi ośrodkami w Płocku, Rawie i Czersku (od XV w. – w Warszawie). Od północnego wschodu Mazowsze graniczyło z puszczami, zaś od północnego zachodu z wysoko rozwiniętymi gospodarczo ziemiami państwa krzyżackiego, a od pocz. XVI w. z Prusami. Istniejące na tym terytorium w średniowieczu dawne księstwa mazowieckie w miarę wymierania poszczególnych linii Piastów mazowieckich były stopniowo inkorporowane do Korony. W 1462 r. ziemie: rawska i gostynińska, w 1476 r. – sochaczewska, w 1495 r. – płocka i w drugiej połowie lat 20-tych XVI w. po śmierci dwu ostatnich książąt Stanisława i Janusza III – księstwo mazowieckie. W drugiej połowie XVI Mazowsze obejmowało trzy przemianowane z dawnych księstw, znacznie różniące się wielkością województwa: płockie, rawskie i mazowieckie i zajmowało 33 493 km2. Mazowsze miało niemal tyle samo osad (ponad 100 miast i 6500 wsi), ile ich było w Wielkopolsce (w szerszych granicach – 6 województw) na prawie dwukrotnie większym obszarze. Znaczne były tu dobra domeny książęcej. W woj. płockim do dóbr monarszych należały 4 miasta i 14 wsi; w woj. rawskim 10 miast i 73 wsie, w mazowieckim zaś 36 miast i 282 wsie.
Mazowiecka samorządność ma swoje źródła w czasach Mazowsza udzielnego. Choć nie ma wśród historyków zgody co do samych początków i pierwotnych form aktywności politycznej mazowieckiej szlachty, to badania wskazują, (B. Sobol) iż już w drugiej połowie XV stulecia zaistniały na Mazowszu przesłanki, sprzyjające wytworzeniu się podstawowych instytucji samorządu szlacheckiego – sejmików ziemskich.
Późniejszy rozwój tych ciał był ściśle związany z dziejami politycznymi regionu. Stopniowemu wcielaniu mazowieckich ziem (rawskiej i gostyńskiej w roku 1462, sochaczewskiej w 1476, księstwa płockiego w 1495 i księstwa mazowieckiego w 1526 – 1529) do monarchii jagiellońskiej towarzyszyło dostosowywanie lokalnych struktur i rozwiązań do potrzeb kształtującego się systemu parlamentarnego Królestwa Polskiego. Wzorem innych województw koronnych obywatele inkorporowanych ziem nabywali prawo wysyłania swych, wybieranych na sejmikach ziemskich, przedstawicieli na sejm walny, uczestnicząc w tym samym stopniu w życiu politycznym państwa jak Wielko- czy Małopolanie.
Rozwój mazowieckiego systemu sejmikowego, wykształcanie się w drugiej połowie XVI stulecia nowych form szlacheckich zgromadzeń, takich jak choćby sejmiki deputackie, posejmowe, relacyjne czy kaptury miał na Mazowszu identyczny przebieg jak w innych prowincjach, był bowiem elementem zmian o charakterze ponadregionalnym, będących pochodną aktywizacji politycznej całego stanu szlacheckiego, zdobywania przezeń większych kompetencji i uprawnień w państwie.
Zrodzony u schyłku średniowiecza system ewoluował, osiągając swoistą dojrzałość w drugiej połowie XVII stulecia. Widomym symbolem tych zmian był wzrost częstotliwości zgromadzeń, systematyczne rozszerzanie kompetencji i obszarów zainteresowań samorządu, a także poszukiwanie i wykształcanie nowych form aktywności. Oparty na instytucji sejmiku system miał niezwykłe zdolności adaptacyjne i samoregulacyjne, co pozwalało mu na bieżąco reagować na potrzeby Rzeczypospolitej i regionu, a zwłaszcza na pojawiające się incydentalnie zagrożenia.
Fakt, iż mazowieckie okręgi sejmikowe były relatywnie niewielkie, ułatwiał dostęp do tej instytucji także uboższym obywatelom, co z kolei sprzyjało aktywizacji politycznej szerokich mas szlacheckich. Uczestnictwo w obradach sejmiku czy konfederacji, podejmowanie decyzji o charakterze generalnym czy partykularnym wzmacniało nie tylko więzi terytorialne, ale też ponadregionalne, budując poczucie jedności (zarówno w sensie formalnoprawnym jak i ideologiczno – programowym) z całą Rzeczypospolitą.
Był zatem sejmik, szczególnie dla mniej zamożnej szlachty, a ta na Mazowszu stanowiła większość narodu politycznego, swoistą szkołą wychowania obywatelskiego, kształtowania wzorów postępowania i kultury politycznej.
Ze wstępu do katalogu
Dr Jolanta Choińska – Mika
Instytut Historii UW
Celem wystawy jest ukazanie tradycji historycznych regionu oraz zarysowanie na tym tle roli, jaką w wiekach od XV do XIX odgrywał samorząd, tak szlachecki, jak i miejski. Sejmiki mazowieckie, szczególnie dla mniej zamożnej szlachty, a ta na Mazowszu stanowiła większość "narodu politycznego", były swoistą szkołą wychowania obywatelskiego, kształtowania wzorów postępowania i kultury politycznej. Odegrały też istotną rolę w trwającym kilka wieków procesie włączania Mazowsza do dawnej Rzeczypospolitej. Ważną rolę przy unifikacji praw odegrało sądownictwo szlacheckie. Na wystawie będą zaprezentowane zarówno najwcześniejsze dokumenty książąt mazowieckich, jak i te związane z inkorporacją Mazowsza do Korony po śmierci ostatnich książąt mazowieckich: Janusza i Stanisława (1526 r.), instrukcje sejmikowe oraz księgi sądów szlacheckich. Będą także dokumenty ilustrujące problematykę samorządności miejskiej. Powstanie samorządu miejskiego łączy się ściśle z lokacją miast na tzw. prawie niemieckim, dla Mazowsza była to przede wszystkim chełmińska odmiana tego prawa. Przemiany społeczne i gospodarcze, dokonujące się w ciągu wieków oraz wyodrębnienie grupy mieszkańców miast i poddanie ich sądownictwu miejskiemu sprawiło, że dotychczasowa sytuacja prawna miast wymagała nowych rozwiązań i uregulowań. Miasta otrzymywały dokumenty lokacyjne, zaś w kancelariach miejskich prowadzono akta sądowe, które dziś stanowią cenne źródło do poznania przeszłości miejskiej. Oprócz dokumentów prezentowane będą mapy, plany i grafiki związane z Mazowszem. Łącznie zaprezentujemy ponad 60 obiektów z zasobów AGAD, Biblioteki Narodowej i Muzeum Narodowego w Warszawie.
Wystawie towarzyszyć będzie publikacja autorstwa dr Jolanty Choińskiej-Miki z Uniwersytetu Warszawskiego, zawierająca historyczne wprowadzenie, esej o współczesnych problemach rozwoju regionalnego, pióra prof. dra hab. Michała Kuleszy z Uniwersytetu Warszawskiego oraz katalog obiektów.
Na wystawie można było obejrzeć m. in. pieczęcie książąt mazowieckich oraz dokumenty wystawiane w ich kancelariach. Polecamy również zapoznanie się z katalogiem wystawy.
Spis dokumentów archiwalnych prezentowanych na wystawie
"Najcenniejsze dokumenty w zasobie AGAD"
w dniach 15-16 września 2000 r.
1210
Sławosz ze Sławoszowa wobec księcia Leszka przeznacza dwie posiadłości po swojej śmierci dla klasztoru norbertanek w Busku.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 2618
10 sierpnia 1218, we Włocławku
Konrad książę mazowiecki i kujawski potwierdza nadanie swego dziada dla Hugona Bucza jego wnukowi Marcinowi Grabcowi.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 6423
[1232-1233]
Konrad książę mazowiecki i kujawski zwraca Michałowi biskupowi kujawskiemu wieś Chełmce, sprzedaje mu wieś Kicko i zamienia wieś Bątkowo.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 6420
1263
Kazimierz książę łęczycki i kujawski zgadza się na czterech sędziów polubownych w sporze z Zakonem Niemieckim.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 584
1278
Przemysł II książę wielkopolski pośrednicząc między Leszkiem księciem sieradzkim a Ziemomysłem księciem kujawskim przyznaje Ziemomysłowi zwrot Kujaw.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 2
1325
Władysław Łokietek król polski potwierdza konwentowi cystersów w Byszewie nadania uczynione przez poprzedników.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 6481
4 lutego 1367, we Lwowie
Kazimierz król polski zezwala Grzegorzowi biskupowi ormiańskiemu na przebywanie we Lwowie i prowadzenie tam działalności.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 6197
16 lutego 1369, Buda
Ludwik król węgierski zobowiązuje się dotrzymać warunków wcześniejszych układów, zawartych z Kazimierzem [Wielkim] królem polskim.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 5528
27 kwietnia 1410, w Krakowie
Władysław Jagiełło, król polski wydaje Zygmuntowi, królowi węgierskiemu list żelazny na przejazd przez ziemie polskie.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 36
20 grudnia 1410, w Krakowie
Holbracht de Loym, wzięty do niewoli w bitwie pod Grunwaldem, zobowiązuje się do zapłacenia wykupu w wysokości 150 kop groszy czeskich. (łac.)
Zbiór dokumentów pergaminowych, nr 612
1 lutego 1411, w Toruniu
Władysław, król polski i Aleksander Witold, wielki książę litewski, zawierają pokój z wielkim mistrzem Henrykiem von Plauen i Zakonem Niemieckim. (łac.)
Zbiór dokumentów pergaminowych, nr 4487
1537
Rejestr przychodów z prywatnych dochodów królewskich
Regestrum susceptarum racionum de privatis proventibus SRM.
Archiwum Skarbu Koronnego 1, Rachunki Królewskie, nr 90
1548, w Piotrkowie
Diariusz sejmu walnego odbytego w Piotrkowie, będący najstarszym zachowanym polskim diariuszem sejmowym.
Zbiór Branickich z Suchej, nr 47/61
1447 – 1455
Najstarsza zachowana księga wpisów kancelarii królewskiej.
Metryka Koronna, nr 10
30 grudnia 1565, Wilno
Zygmunt August król polski wprowadza ustrój sejmikowy na Litwie.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 7772
1 lipca 1569, na sejmie w Lublinie
Panowie rady i posłowie ziemscy Wielkiego Księstwa Litewskiego odnawiają unię z Koroną Polską.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 5627
1573, w Paryżu
Henryk, król polski, zaprzysięga tzw. Pacta conventa – uzgodnione z przedstawicielami Rzeczypospolitej indywidualne zobowiązania elekta.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 4468
4 maja 1576, w Krakowie na sejmie Koronacyjnym
Potwierdzenie przez króla Stefana Batorego praw i przywilejów polskich (tzw. "Artykułów Henrykowskich").
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 4667
1577
Akt przymierza Amurata III sułtana tureckiego ze Stefanem Batorym królem polskim.
Archiwum Koronne Warszawskie, dział "Tureckie" Karton 71, 260, 486
XVII w.
Herbarz.
Varia oddziału I, nr 8
maj 1672, w Łachwie
Inwentarz dóbr Łachwa w województwie nowogródzkim, własności Ludwiki Karoliny Radziwiłłówny.
Arch. Radziwiłłów dz. XXV, nr 2166
27 lipca 1644
Filip katolikos Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego posyła Władysławowi IV Wazie, królowi polskiemu relikwie i prosi o opiekę nad kościołem ormiańskim w Rzeczypospolitej.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 5417
3 maja 1660, Oliwa
Traktat pokojowy między Szwecją a Polską.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych, nr 5611
16 września 1659, w Nowym Amsterdamie, w Ameryce Północnej
List do Bogusława Radziwiłła księcia na
Birżach i Dubinkach, koniuszego litewskiego, przebywającego w Królewcu w Prusach pisany przez dawnego sługę a obecnie nauczyciela w szkole w Nowym Amsterdamie [obecnie Nowy Jork] doktora Aleksandra Karola Curtiusa. Najstarszy zachowany list z Ameryki związany z Rzeczypospolitą.
Archiwum Radziwiłłów, dz. V (akta niesygnowane)
1684
Własnoręczne zapiski króla Jana III dotyczące kampanii wojennych przeciwko Turcji.
Archiwum Publiczne Potockich, nr 51
1652-1653
Oprawa księgi miejskiej starej Warszawy z połowy XVII wieku, współczesny barwny herb miasta.
Warszawa Ekonomiczne, nr 253
1604-1605
Księga przychodów i wydatków miejskich (gmerki mieszczan warszawskich).
Warszawa Ekonomiczne, nr 223
[1676 – 1690]
Tłok pieczęci wielkiej litewskiej króla Jana III Sobieskiego.
Zbiór Dokumentów Pergaminowych
30 czerwca 1780
Próbki farbowanych płócien z manufaktur grodzieńskich Antoniego Tyzenhauza, podskarbiego litewskiego.
Archiwum Tyzenhauzów, D/3/XVI/4
1777
Lista kadetów ze szkoły rycerskiej przedstawionych do nagrody i do kary w 1777 r.
Zbiór Popielów, nr 224
1794
Patent oficerski wystawiony przez Tadeusza Kościuszkę dla Jana Kantego Dębskiego, 1794 r.
Archiwum Królestwa Polskiego, nr 270
24 maja 1794
Protokół sesji Rady Najwyższej Narodowej (m. in. podpis Jana Kilińskiego).
Archiwum Królestwa Polskiego, nr 305
Mapa województwa brzesko – kujawskiego i inowrocławskiego, 1785, Karol de Perthées, 48 x 54 cm, miedzioryt wielobarwny.
Zbiór Kartograficzny AK 108
Plan Ujazdowa, 1606, Aleksander Albertini, 56 x 42 cm, rękopis wielobarwny.
Zbiór Kartograficzny 570 – 1
Plan Warszawy, Rizzi Zannoni, 1772, 62,5 x 45,5 cm, miedzioryt jednobarwny.
Zbiór Kartograficzny 300 – 25
19 vandemaire 1799, w Paryżu
List gen. Karola Kniaziewicza do gen. Jana Henryka Dąbrowskiego o formowaniu Legionów Polskich przy Armii Dunajskiej (francuskiej).
Teki Dąbrowskiego, teka 6 plik I
28 marca 1812, w Warszawie
Testament Księcia Józefa Poniatowskiego spisany odręcznie przed wyprawą wojenną w 1812 r.
Archiwum Księcia Józefa Poniatowskiego, nr 7
10 kwietnia 1831, w obozie pod Siedlcami
Raport generała Skrzyneckiego złożony Rządowi Narodowemu o przebiegu bitwy pod Iganiami, 1831 r.
Archiwum Ostrowskich z Ujazdu, nr 1362
25 marca 1831, w Antuzowie
Oświadczenie Emilii Plater o dobrowolnym, powodowanym jedynie miłością do Ojczyzny, wstąpieniu do oddziału powstańczego.
Archiwum Platerów z Antuzowa, nr 214
1831
Uchwała Sejmu o detronizacji cara Mikołaja jako króla Polski, 25 I 1831 r. (kopia, oryginał w Bibliotece Polskiej w Paryżu).
Władze Centralne Powstania Listopadowego, nr 64 b
1807
Konstytucja Księstwa Warszawskiego z 22 VII 1807 r. (kopia w j. francuskim, oryginał w Dreźnie).
Rada Ministrów Księstwa Warszawskiego, nr 1
1823
Karykatury przedstawiające Napoleona na wyspie św. Heleny, przemycone do Warszawy z Paryża.
Policja Tajna Wielkiego Ks. Konstantego, nr 52
1864
Spis osób skazanych w powstaniu 1863/64 (na liście Traugutt, Krajewski, Toczyski, Żuliński, Jeziorański, straceni 5 VIII 1864 r. w Cytadeli w Warszawie, nr 402-406) .
Kancelaria Namiestnika JCK Mości w Królestwie Polskim, nr 7
1809
Lista posłów i deputowanych na sejm 1809 r.
Sejm i Senat Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego, nr 3
1819-1820
Akta dotyczące nobilitacji szlacheckich z rysunkami herbów – wizerunek herbu Łabędź.
Heroldia Królestwa Polskiego, nr 3
1892
Projekt bomby skonstruowanej przez Ignacego Mościckiego absolwenta Politechniki w Rydze, "elektro-technika", użytej w nieudanym zamachu na generał-gubernatora Osipa Hurkę, 25 VIII 1892 r.
Prokurator Warszawskiej Izby Sądowej, nr 2062
1863
Dekret uwłaszczenia chłopów na Rusi przez Rząd Narodowy, tzw. Złota Hramota.
Rząd Narodowy, nr 8
1832, 1833
Dokumenty paszportowe na wyjazd do Hamburga złożone przez Konstantego Ordona w lipcu 1832 r. oraz tzw. Książka wędrowna wystawiona na nazwisko Józefa Muszyńskiego, 1833 r.
Kancelaria Własna Namiestnika w Królestwie Polskim. Wydział paszportowy, nr 50 i 1836
1806
Afisz przedstawienia "Krakowiacy i Górale" wystawionego w związku z przybyciem Napoleona do Warszawy, 19 XII 1806 r.
Rada Stanu i Rada Ministrów Księstwa Warszawskiego, nr 297
1808
Dekret powołujący Archiwum Ogólne Krajowe, 2 IX 1808 r.
Rada Stanu i Rada Ministrów Księstwa Warszawskiego, nr 124
1821-1830
Projekt pomnika Mikołaja Kopernika.
Królewskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, nr 56
1878
Próbki materiałów obiciowych na meble w Zamku Królewskim w Warszawie.
Zarząd Pałaców Cesarskich nr 1563
1890-1905
Modele uniformów dla służby dworskiej.
Zarząd Pałaców Cesarskich, nr 999
Drzewo genealogiczne rodziny Zenowiczów.
Zbiór Dokumentów Papierowych, nr 2827