![\"PL_1_1_6418_0001\"](\"http:\/\/agad.gov.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/PL_1_1_6418_0001.jpg\")
<\/a><\/center><\/p>\n\nPapie\u017c Hadrian IV na pro\u015bb\u0119 przeora Gwidona przyjmuje klasztor kanonik\u00f3w regularnych pod wezwaniem Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Czerwi\u0144sku nad Wis\u0142\u0105 pod opiek\u0119 Stolicy Apostolskiej i potwierdza jego szczeg\u00f3\u0142owo wymienione posiad\u0142o\u015bci (Rzym, u \u015bw. Piotra na Watykanie, 18 kwietnia 1155).
\nKarta pergaminowa o wymiarach 54,3 + 2,6 x 45,1 cm; 4 naci\u0119cia po sznurze od bulli; j. \u0142ac. AGAD, Zbi\u00f3r dokument\u00f3w pergaminowych, sygn. 6418.<\/h6>\norig. The Central Archives of Historical Records in Warsaw, Collection of Parchment Records, catalogue no. 6418; parchment sheet, 451×543 + 26 mm; Latin; holes from bulla string. The Zamoyski Archives. Editions: KDMaz. Koch., nr 78.
\nPhoto by Karol Zgli\u0144ski<\/h6>\n
\nPhoto by Karol Zgli\u0144ski<\/h6>\n
1155, 18 April, Rome
\nPope Adrian IV assumed patronage over the Canons Regular monastery in Czerwi\u0144sk, including its holdings in P\u0142ock, Czerwi\u0144sk and Nasielsk.<\/p>\n
Wraz z przyj\u0119ciem chrztu (966) Polska zosta\u0142a w\u0142\u0105czona w kr\u0105g cywilizacji \u0142aci\u0144skiej. Szczeg\u00f3lny zwi\u0105zek Polski ze Stolic\u0105 Apostolsk\u0105 zosta\u0142 wyra\u017cony w akcie oddania przez ksi\u0119cia Mieszka I ziem podleg\u0142ych jego w\u0142adzy pod opiek\u0119 papie\u017ca (Dagome iudex; 990\u2013991). Korzystaj\u0105c z tych uprawnie\u0144 papie\u017c Hadrian IV (1154\u20131159) otoczy\u0142 opiek\u0105 nowo ufundowany klasztor kanonik\u00f3w regularnych w Czerwi\u0144sku ko\u0142o P\u0142ocka.<\/p>\n
Pochodz\u0105cy z wysp brytyjskich Hadrian IV (w\u0142a\u015bciwie Miko\u0142aj Breakspear) przed wyborem na papie\u017ca by\u0142 opatem klasztoru kanonik\u00f3w regularnych Saint-Ruf w Awinionie.<\/p>\n
<\/a><\/center>\nAGAD, Zb. Ikonograficzny Oddzia\u0142u IV, sygn. 877<\/center>
Wzniesiony w stylu roma\u0144skim klasztor i ko\u015bci\u00f3\u0142 pod wezwaniem Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Czerwi\u0144sku zosta\u0142 ufundowany przez biskupa p\u0142ockiego Aleksandra z Malonne (1129\u20131156). Ze swej ojczystej diecezji sprowadzi\u0142 on do Czerwi\u0144ska zakonnik\u00f3w z opactwa \u015bw. Idziego w Leodium (Li\u00e9ge) w Walonii. Opactwo czerwi\u0144skie sta\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnym domem kanonickim na Mazowszu i najbogatszym klasztorem w tym ksi\u0119stwie. W 1254 roku mia\u0142o w swym uposa\u017ceniu co najmniej 9 ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Opat czerwi\u0144ski by\u0142 kanonikiem kapitu\u0142y katedralnej w P\u0142ocku oraz tamtejszej kolegiaty \u015bw. Micha\u0142a.<\/p>\n
<\/a><\/center><\/p>\n\u00a0Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Czerwi\u0144sku, \u017ar\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons – Monastery of Canons Regular in Czerwi\u0144sk<\/p>\n
Kanonicy Regularni nale\u017c\u0105 do najstarszych zakon\u00f3w kleryckich. Ich pierwsze wsp\u00f3lnoty powsta\u0142y na prze\u0142omie IV i V wieku. Zakonnicy ci stosowali si\u0119 do regu\u0142y \u015bw. Augustyna. Struktury zakonne Kanonik\u00f3w Regularnych upowszechni\u0142y si\u0119 po synodzie latera\u0144skim (1059), wraz z reform\u0105 gregoria\u0144sk\u0105. W \u015bredniowiecznej Europie funkcjonowa\u0142o ponad 2500 klasztor\u00f3w kanonik\u00f3w regularnych. W Polsce, obok klasztoru w Czerwi\u0144sku, by\u0142y to klasztory we Wroc\u0142awiu, Trzemesznie i Krakowie. Zakon wywar\u0142 wielki wp\u0142yw na kultur\u0119 europejsk\u0105. Jego najbardziej znanymi cz\u0142onkami byli Tomasz a Kempis (z Kempen; ok. 1380\u20131471) i Erazm z Rotterdamu (1467\u20131536), a w Polsce \u015bw. Stanis\u0142aw Kazimierczyk (1433\u20131489).
\nBulla oznacza okr\u0105g\u0142\u0105 o\u0142owian\u0105 piecz\u0119\u0107 dwustronnie odci\u015bni\u0119t\u0105, u\u017cywan\u0105 w kancelarii papieskiej, jednak potocznie ju\u017c w \u015bredniowieczu tak nazywany by\u0142 r\u00f3wnie\u017c dokument papieski. Jeszcze w XV wieku pod dokumentem papie\u017ca Hadriana IV dla kalsztoru w Czerwi\u0144sku przywieszona by\u0142a o\u0142owiana piecz\u0119\u0107 (bulla) z wizerunkami g\u0142\u00f3w aposto\u0142\u00f3w \u015bw. Piotra i Paw\u0142a oraz imieniem papieskim.
\nOmawiany dokument zosta\u0142 sporz\u0105dzony zgodnie z \u00f3wczesn\u0105 praktyk\u0105 kurii papieskiej. Widnieje na nim w\u0142asnor\u0119czny podpis papie\u017ca (ego Adrianus) i 8 obecnych kardyna\u0142\u00f3w oraz znaki: \u201eOculi mei\u201d oraz monogram z \u017cyczeniami BENE VALETE. G\u00f3rny krzy\u017cyk w rocie (dwa koncentryczne ko\u0142a, \u015brodkowe przekre\u015blone) tak\u017ce zosta\u0142 skre\u015blony r\u0119k\u0105 Hadriana IV.
\nKo\u015bci\u00f3\u0142 NMP i klasztor kanonik\u00f3w regularnych w Czerwi\u0144sku na prawym brzegu Wis\u0142y powsta\u0142 jako fundacja ksi\u0105\u017c\u0119ca: Boles\u0142awa K\u0119dzierzawego oraz Henryka Sandomierskiego z inicjatywy pochodz\u0105cego z diecezji leodyjskiej (w Belgii) biskupa p\u0142ockiego Aleksandra z Malonne (\u20201156). Aleksander jako biskup p\u0142ocki od 1129 i jego brat, biskup wroc\u0142awski Walter (\u20201169) wprowadzali w ko\u015bciele polskim reform\u0119 gregoria\u0144sk\u0105 (wyj\u0119cie ko\u015bcio\u0142a spod w\u0142adzy politycznej monarchy) i odnow\u0119 liturgiczn\u0105. Zgromadzenie kanonik\u00f3w wywodzi\u0142o si\u0119 najprawdopodobniej z kr\u0119gu moza\u0144skiego, by\u0107 mo\u017ce by\u0142a to filia opactwa \u015bw. Idziego w Li\u00e8ge, bowiem kanonicy z tego opactwa byli w Malonne, i reprezentowa\u0142o starsz\u0105 umiarkowan\u0105 formacj\u0119 kanonikatu regularnego (ordo antiquus). Klasztor powsta\u0142 oko\u0142o 1150 r. Sama budowla wykazuje cechy budownictwa p\u00f3\u0142nocnow\u0142oskiego, st\u0105d inna hipoteza, sugeruj\u0105ca przybycie kanonik\u00f3w z tego regionu. Klasztor nie nale\u017ca\u0142 do \u017cadnej kongregacji (potem u schy\u0142ku wiek\u00f3w \u015brednich przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do kongregacji laterane\u0144skiej), podlega\u0142 natomiast bezpo\u015brednio biskupowi p\u0142ockiemu, a przeor (potem pod koniec XII w. przyj\u0105\u0142 tytu\u0142 opata) mia\u0142 zagwarantowane miejsce w kapitule katedralnej w P\u0142ocku. Dzi\u0119ki bulli (papieskiemu dokumentowi) papie\u017ca Hadriana IV (1154-1159) poznajemy pierwotne uposa\u017cenie klasztoru. Stanowi\u0142y je dobra ziemskie z ludno\u015bci\u0105 poddan\u0105, m. in. wsie: \u0141omna i Kromn\u00f3w na lewym brzegu Wis\u0142y, Skrzeszew wraz z jeziorem, Nowa Wie\u015b pod Nasielskiem, Garwolewo, Komsin, i Parlin w okolicach Czerwi\u0144ska). Ponadto uposa\u017cenie obejmowa\u0142o te\u017c dochody: dziesi\u0119ciny i dziewi\u0119ciny z targowego, z grzywien s\u0105dowych, z c\u0142a wodnego oraz co dziewi\u0105ty \u017arebak i dziesi\u0119ciny z jaz\u00f3w. Po ponad 400 latach, pod koniec XVI w., opactwo czerwi\u0144skie by\u0142o jedn\u0105 z najbogatszych instytucji ko\u015bcielnych na Mazowszu, posiada\u0142o w\u00f3wczas 47 wsi i p\u00f3\u0142 miasta Czerwi\u0144ska.
\nJacek Krochmal, Hubert Wajs<\/p>\n
\n
Upon accepting the baptism (966) Poland became part of Latin civilization. Poland\u2019s particular relationship with the Holy See was expressed in the act of prince Mieszko I, placing the lands subject to him in care of the Pope (Dagome iudex; 990\u2013991). In reference to those rights, Pope Adrian IV (1154\u20131159) has extended his custody to a newly founded monastery of Canons Regular in Czerwi\u0144sk on Vistula river (50 km\/30 miles north of Warsaw). Adrian IV (born Nicholas Breakspear), the only Englishman to have occupied the papal throne, was the abbot of Saint-Ruf Canons Regular cloister in Avignon before his election to Pope.<\/p>\n
Romanesque cloister and church of Virgin Mary in Czerwi\u0144sk was founded by P\u0142ock Bishop Alexander of Malonne (1129\u20131156). He brought canons from St Giles abbey in Li\u00e9ge to Czerwi\u0144sk. Czerwi\u0144sk abbey became the main canonic house in Masovia. As of 1254, it had at least 9 churches in its domain. The Abbot of Czerwi\u0144sk cloister had a seat in cathedral chapter in P\u0142ock (bishopric patronage) and P\u0142ock collegiate church of St Michael (ducal patronage).
\nCanons Regular are among the earliest clerical orders. Their first communities, following the Rule of St Augustine, were founded in late 4th and early 5th century. Monastic structures of Canons Regular became more prevalent after the Lateran Synod (1059), in conjunction with Gregorian Reforms. There were over 2500 cloisters of Canon Regulars in mediaeval Europe. In Poland, besides the Czerwi\u0144sk abbey, there were cloisters in Wroc\u0142aw, Trzemeszno and Krak\u00f3w. Canons Regular order had an immense influence on European culture. Its most famous members included Thomas \u00e0 Kempis and Erasmus of Rotterdam, and in Poland \u2013 St Stanislaus Kazimierczyk (1433\u20131489).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Papie\u017c Hadrian IV na pro\u015bb\u0119 przeora Gwidona przyjmuje klasztor kanonik\u00f3w regularnych pod wezwaniem Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Czerwi\u0144sku nad Wis\u0142\u0105 pod opiek\u0119 Stolicy Apostolskiej i potwierdza jego szczeg\u00f3\u0142owo wymienione posiad\u0142o\u015bci (Rzym, u \u015bw. Piotra na Watykanie, 18 kwietnia 1155). Karta pergaminowa o wymiarach 54,3 + 2,6 x 45,1 cm; 4 naci\u0119cia po sznurze od bulli; … Czytaj dalej Hadrian IV<\/span>