Fryderyk August, projektodawca Archiwum Og\u00f3lnego Krajowego, powo\u0142anego w 1808 r.<\/h2>\n
Portret Fryderyka Augusta III (1750-1827), kr\u00f3la saskiego, ksi\u0119cia warszawskiego i suwerena Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego \u2013 Marcello Bacciarelli, ok. 1808 r.<\/br> Fryderyk August III urodzi\u0142 si\u0119 23 XII 1750 r. w Dre\u017anie. By\u0142 synem Fryderyka Krystiana Wettina i Marii Antoniny Walpurgis z bawarskiej dynastii Wittelsbach\u00f3w, wnukiem kr\u00f3la polskiego Augusta III Sasa. Panowa\u0142 jako elektor saski w latach 1763\u20131806, kr\u00f3l saski (Fryderyk August I) w latach 1806\u20131827. W wyniku unii personalnej ustanowionej przez Konstytucj\u0119 Ksi\u0119stwa Warszawskiego z 22 VII 1807 r. mi\u0119dzy Ksi\u0119stwem a Saksoni\u0105, jako Fryderyk August III sprawowa\u0142 urz\u0105d ksi\u0119cia warszawskiego w latach 1807\u20131815. <\/p>\n Ju\u017c w 1771 r. przyw\u00f3dca konfederat\u00f3w barskich biskup kamieniecki Adam Stanis\u0142aw Krasi\u0144ski, po og\u0142oszonym bezkr\u00f3lewiu, ofiarowa\u0142 Fryderykowi Augustowi koron\u0119 polsk\u0105, kt\u00f3rej elektor w\u00f3wczas nie przyj\u0105\u0142. W czasach jego panowania dokona\u0142a si\u0119 odbudowa Saksonii po zniszczeniach wojny siedmioletniej; jednocze\u015bnie elektor saski bezskutecznie pr\u00f3bowa\u0142 odzyska\u0107 dla rodu Wettin\u00f3w koron\u0119 polsk\u0105. Ze wzgl\u0119du na brak aprobaty Rosji, z kt\u00f3r\u0105 stara\u0142 si\u0119 utrzymywa\u0107 poprawne stosunki, nie przyj\u0105\u0142 jednak sukcesji tronu polskiego, ofiarowanej w 1791 r. jego c\u00f3rce – uznanej za infantk\u0119 polsk\u0105 – Marii Augu\u015bcie. W 1806 r. podczas wojny francusko-pruskiej by\u0142 pocz\u0105tkowo sojusznikiem Prus. Po przegranej przez Prusy bitwie pod Jen\u0105 (14 X 1806 r.) przeszed\u0142 na stron\u0119 cesarza Napoleona. 11 XII 1806 r. w Poznaniu podpisa\u0142 traktat pokojowy z Francj\u0105 i wszed\u0142 do Konfederacji Re\u0144skiej; uzyska\u0142 tak\u017ce tytu\u0142 kr\u00f3lewski. Na mocy uk\u0142adu w Tyl\u017cy 7 VII 1807 r. stan\u0105\u0142 na czele Ksi\u0119stwa Warszawskiego; jednak na rzeczywisty bieg wydarze\u0144 nad Wis\u0142\u0105 mia\u0142 niewielki wp\u0142yw. Stale przebywa\u0142 w Saksonii i tylko kilkakrotnie odwiedzi\u0142 Ksi\u0119stwo. Kontakt z Warszaw\u0105, za po\u015brednictwem ministra sekretarza stanu Stanis\u0142awa Brezy, zachowa\u0142 poprzez ministra sprawiedliwo\u015bci ksi\u0119stwa Feliksa \u0141ubie\u0144skiego, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 jego faktycznym pe\u0142nomocnikiem. Wbrew powszechnemu oczekiwaniu Fryderyk August stosunkowo poprawnie wywi\u0105zywa\u0142 si\u0119 z roli monarchy konstytucyjnego, m. in. wyjedna\u0142 u Napoleona uwolnienie ksi\u0119stwa od sp\u0142aty cz\u0119\u015bci wierzytelno\u015bci (tzw. sumy bajo\u0144skie). Jednym z wa\u017cniejszych dekret\u00f3w Fryderyka Augusta by\u0142o powo\u0142anie Archiwum Og\u00f3lnego Krajowego, 2 IX 1808 r., kt\u00f3re spe\u0142nia\u0107 mia\u0142o rol\u0119 urz\u0119du wiary publicznej oraz instytucji archiwalnej, gromadz\u0105cej i zabezpieczaj\u0105cej spu\u015bcizn\u0119 r\u0119kopi\u015bmienn\u0105 po w\u0142adzach i urz\u0119dach dawnej Rzeczypospolitej. Podczas swych wizyt nad Wis\u0142\u0105 Fryderyk August wykaza\u0142 sporo umiej\u0119tno\u015bci politycznych; cechowa\u0142a go dba\u0142o\u015b\u0107 o poszanowanie polskich zwyczaj\u00f3w parlamentarnych, kt\u00f3ra na sejmie 1809 r. zaowocowa\u0142a uchwaleniem, mimo sprzeciwu ministr\u00f3w, przed\u0142o\u017conych sejmowi projekt\u00f3w podatkowych. W czasie kampanii 1809 r., pozbawiony wojska, Fryderyk August schroni\u0142 si\u0119 we Frankfurcie nad Menem, sk\u0105d nie szcz\u0119dzi\u0142 gest\u00f3w poparcia dla armii oraz os\u0142abionej Rady Ministr\u00f3w. W 1810 r. wizytowa\u0142 nowo wcielone do Ksi\u0119stwa departamenty, aprobuj\u0105c plany usprawnienia administracji w kraju. W 1812 r. w obliczu zagro\u017cenia ze strony Rosji popar\u0142 plan odbudowy niepodleg\u0142ego Kr\u00f3lestwa Polski, czego wyrazem by\u0142o m. in. jego przyst\u0105pienie do Konfederacji Generalnej Kr\u00f3lestwa Polskiego. Po powrocie do Drezna przetrwa\u0142 tam szturm miasta (26 VIII 1813). W 1813 r. bezskutecznie pr\u00f3bowa\u0142 rokowa\u0107 z Austri\u0105 warunki opuszczenia Napoleona. Po bitwie pod Lipskiem (16\u201319 X 1813 r.) znalaz\u0142 si\u0119 w „niewoli” koalicji, kt\u00f3rej przedstawiciele uznali Saksoni\u0119 za zdobycz Prus. W wyniku postanowie\u0144 kongresu wiede\u0144skiego z 1815 r. musia\u0142 zrzec si\u0119 tytu\u0142u ksi\u0119cia warszawskiego, a po\u0142owa Saksonii przesz\u0142a pod w\u0142adanie Prus. Fryderyk August by\u0142 \u017conaty od 1769 r. z Amali\u0105 von Zweibr\u00fccken-Birkenfeld, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 jedn\u0105 c\u00f3rk\u0119 Mari\u0119 August\u0119 Nepomucen\u0119 (1782\u20131863) uznan\u0105 w 1791 r. za \u201epolsk\u0105 infantk\u0119\u201d. Tron Saksonii obj\u0105\u0142 po nim jego brat Antoni (1755\u20131836). Kr\u00f3l saski, ksi\u0105\u017c\u0119 warszawski Fryderyk August III zmar\u0142 w Dre\u017anie 5 V 1827 r. <\/p>\n Dorota Lewandowska (AGAD) <\/strong><\/br><\/p>\n Na podstawie: J. Willaume, Fryderyk August jako ksi\u0105\u017c\u0119 warszawski (1807\u20131815)<\/em>, Pozna\u0144 1939; ten\u017ce, Fryderyk August<\/em> [w:] Polski S\u0142ownik Biograficzny, t. 7, Krak\u00f3w 1948\u20131958, s. 159\u2013160.<\/br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Fryderyk August, projektodawca Archiwum Og\u00f3lnego Krajowego, powo\u0142anego w 1808 r. Portret Fryderyka Augusta III (1750-1827), kr\u00f3la saskiego, ksi\u0119cia warszawskiego i suwerena Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego \u2013 Marcello Bacciarelli, ok. 1808 r. Kopia z \u201eZa Ojczyzn\u0119 i Nar\u00f3d. 300 lat Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego\u201d. Katalog Wystawy w Zamku Kr\u00f3lewskim w Warszawie, 9 listopada 2005 \u2013 31 stycznia 2006, … Czytaj dalej Fryderyk August<\/span> ![\"\"](\"wp-content\/uploads\/2015\/01\/about_Fryderyk_August_portret.jpg\")
<\/a><\/center> <\/br><\/p>\n
\nKopia z \u201eZa Ojczyzn\u0119 i Nar\u00f3d. 300 lat Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego\u201d. Katalog Wystawy w Zamku Kr\u00f3lewskim w Warszawie, 9 listopada 2005 \u2013 31 stycznia 2006, Warszawa 2005, poz. 263, s. 390; oryg. Warszawa, Muzeum Narodowe, nr inw. 128647; nie podano autora fotografii<\/span><\/br><\/p>\n