SPIS TREŚCI
Streszczenie
Zawartość
Udostępnianie
Hasła
Materiały Pokrewne
Pozostałe Informacje
Bibliografia
INWENTARZ
1831-1870
|
Inwentarz zespołu PL, 1 463
Opracowanie: Alicja Nowak
|
|
|
| Archiwum: |
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie PL 00-263 WARSZAWA, ul. Długa 7 |
| Numer Zespołu: |
Zespół nr 463 |
| Aktotwórca: |
Kolekcja. |
| Tytuł: |
Emigracja popowstaniowa |
| Daty: |
1831 - 1870 |
| Rozmiary i Stan zachowania: |
0,04 mb. (32 j. a.) Stan zachowania akt jest dobry. Prawie wszystkie dokumenty są w formie drukowanej. Wyjątek stanowi dokument o sygn. 28 – litografowana karta wyborcza do Komitetu Reprezentacyjnego Wychodźstwa Polskiego. |
| Abstract |
Dokumenty tworzące zbiór druków emigracyjnych stanowiły pierwotnie część Zbioru materiałów różnych dotyczących powstania styczniowego. |
| Język: |
pol., franc. |
Dokumenty nie są fragmentem jednej registratury. Są to broszury i druki różnej proweniencji, które łączy ze sobą fakt, że ich autorami są polscy emigranci polityczni, którzy wyjechali do krajów Europy Zachodniej po upadku powstań listopadowego i styczniowego. Druki wydane zostały w latach 1831-1870. W większości przypadków wiadomo, kto jest ich autorem. Stosunkowo liczną grupę druków stanowią teksty stanowiące polemikę między ostatnim wodzem powstania listopadowego gen. Maciejem Rybińskim, a jego przeciwnikami – Wincentym Chełmickim i Walentym Zwierkowskim (sygn. 6 - 10). W skład zbioru weszły odezwy wydawane przez takie organizacje jak: Komitet Narodowy Polski w Paryżu, Gromada Rewolucyjna Ludu Polskiego Londyn, Komitet Tymczasowy Emigracji Polskiej, Komitet Tymczasowy Stronnictwa Demokratycznego, Komisja Tymczasowa Jednoczącej się Emigracji, Tymczasowa Komisja Wychodźstwa Polskiego, gminy paryskie. Adresatami większości odezw są polscy emigranci; w kilku przypadkach druki zawierają teksty wystąpień polskich polityków emigracyjnych skierowanych do parlamentów brytyjskiego i francuskiego.
Większość druków została wydana w Paryżu (24), kilka w innych miejscach: Londynie (1), Brukseli (2) i Saint-Germain en Laye (2).
Do Spisu Treści
Udostępnianie - Ograniczenia
Zespół nie jest zmikrofilmowany.
Reprodukowanie
Prawa własności należą do Skarbu Państwa.
Do Spisu Treści
Druk o podobnym charakterze przechowywany jest w zespole Organizacja Narodowa Powstania Styczniowego w dziale „Odezwy, pisma ulotne” sygn. 207. Jest to broszura „Co mamy z tym fantem zrobić, co go trzymamy w ręku?”, wydana 26 VIII 1861 r. w Paryżu.
Do Spisu Treści
Emigracja popowstaniowa
Powstanie Listopadowe
Powstanie Styczniowe
Do Spisu Treści
Biernawski Aleksander, członek Tymczasowej Komisji Wychodźstwa Polskiego 26
Chełmicki Wincenty, poseł przasnyski 6-7, 9-10
Chotomski Ferdynand, podpułkownik 13
Czartoryski Adam, książę 19
Dąbrowski Jarosław, członek Centralnego Komitetu Narodowego 1862 r., generał Komuny Paryskiej 26
Garibaldi Giuseppe, generał włoski 22
Gorecki A., autor wiersza 13
Hauke Józef, gen., pseud. Bosak, naczelnik wojenny woj. krakowskiego 30-32
Jarmund Stanisław, członek Tymczasowej Komisji Wychodźstwa Polskiego 26
Lelewel Joachim, historyk, prezes Komitetu Narodowego Polskiego 2
Mierosławski Ludwik, przywódca powstań 1848-1849 i 1863 r. 22
Napoleon III, cesarz Francuzów 18, 21
Nowacki-Kopaczyński Władysław, kpt., pseud. Junosza, dowódca oddziału żandarmerii narodowej 31
Peel Robert, polityk brytyjski 4
Pszonka, adresat broszury 15
Rottermund Walery, podporucznik, uczestnik powstania listopadowego 18
Rybiński Maciej, generał, ostatni wódz powstania listopadowego 3-9, 11-14, 16-19, 21
Sołtyk Roman, generał, członek Komitetu Narodowego Emigracji Polskiej 3-4, 7, 9-10
Zienkowicz Tytus, członek Tymczasowej Komisji Wychodźstwa Polskiego 26
Zwierkowski Walenty, deputowany na sejm 1830-1831, członek Komitetu Tymczasowego Emigracji 6-7, 9-10
Żuliński Kazimierz ks., członek Tymczasowej Komisji Wychodźstwa Polskiego 26
Do Spisu Treści
Dokumenty tworzące zbiór druków emigracyjnych stanowiły pierwotnie część Zbioru materiałów różnych dotyczących powstania styczniowego. Większość z nich została przekazana do Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie z Archiwum KC PZPR w latach sześćdziesiątych XX w. Wyjątek stanowią dwa dokumenty: o sygn. 2, pochodzący z nabytków AGAD oraz o sygn. 22, który trafił do AGAD wraz ze zbiorem z Muzeum Narodowego. Ze względu na fakt, że znaczna większość (niemal dwie trzecie) tych druków wydana została na emigracji przed wybuchem powstania styczniowego, umieszczenie ich w wymienionym wcześniej zbiorze było dyskusyjne. Nazwa zbioru mogła sugerować, że znajdujące się w nim dokumenty powstały w późniejszym okresie. Decyzję o wyłączeniu tej grupy materiałów i utworzeniu z nich odrębnego zbioru zadecydowała Komisja Metodyczna AGAD na swym posiedzeniu w dn. 28 lutego 2006 r.
AGAD, Emigracja popowstaniowa
Inwentarz kartkowy zbioru został sporządzony w latach sześćdziesiątych przez Franciszkę Ramotowską. Stanowił on część grupy inwentarzy zespołów i zbiorów szczątkowych związanych z powstaniem styczniowym; nadano mu oznaczenie D/5. Obecnie opracowany został inwentarz książkowy. Tytuły jednostek zostały ujednolicone i rozwinięte (regesty jednostek w języku francuskim sporządził Piotr Wincenciuk).
Przy charakteryzowaniu osób, których nazwiska podano jako hasła osobowe wykorzystano Polski Słownik Biograficzny i Słownik biograficzny oficerów Powstania Listopadowego. Niestety, nie wszystkie osoby zostały uwzględnione w powyższych publikacjach. W takich przypadkach zrezygnowano w indeksie z uwag w rodzaju „emigrant polityczny”, ponieważ niemal wszystkie te osoby były emigrantami politycznymi i podobne informacje w niczym nie pomogłyby użytkownikowi akt.
Materiały tworzące zbiór nie były publikowane.
Do Spisu Treści
Ramotowska F., Emigracja polistopadowa i postyczniowa 1831-1870 [w:] Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Przewodnik po zasobie, t. II. Epoka porozbiorowa, pod red. F. Ramotowskiej, Warszawa 1998, s. 421-423.
Nowak A., Najważniejsze źródła do dziejów emigracji przechowywane w Archiwum Głównym Akt Dawnych [w:] Emigracja i środowiska polonijne. Archiwa i archiwalia. Zbiór studiów, red. nauk. A. Kulecka, Warszawa 2013, s. 9-26.
Do Spisu Treści
|
|
|
|
|
| Tytuł: |
|
| Daty: |
1831-1870 |
| Opis: |
32 j. a. |
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
1 |
| Tytuł: |
Listy imienne tułaczów polskich przystępujących do Zgromadzeń Ogólnych i do Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu. |
| Daty: |
[1831] |
| Opis: |
akta luźne, s. 36 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-1 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
Cztery listy osób (druga, trzecia i czwarta - w 2 egz.). |
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
2 |
| Tytuł: |
Proclamation du Comité Polonais d' Emigration aux Russes [Odezwa Komitetu Emigracji Polskiej skierowana do Rosjan, nawołująca do wspólnej walki z caratem] |
| Daty: |
1832.08.12 |
| Opis: |
akta luźne, kopia, s. 6 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-2 |
| Język: |
franc. |
|
|
|
|
Pod odezwą podpisany jest m. in. przewodniczący Joachim Lelewel. |
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
3 |
| Tytuł: |
[Replika gen. Romana Sołtyka na ataki pism emigracyjnych skierowane przeciwko gen. Maciejowi Rybińskiemu, za adres złożony przez niego w parlamencie brytyjskim.] |
| Daty: |
1842.08.21 |
| Opis: |
bifolium, s. 4 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-3 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
4 |
| Tytuł: |
Gmina Londyn do Emigracji Polskiej [Broszura zawiera obszerne fragmenty przemówień posłów i przedstawiciela rządu brytyjskiego Roberta Peela w parlamencie brytyjskim 30 czerwca 1842 r. oraz opinie generałów Sołtyka i Rybińskiego. Ocena realizacji postanowień Kongresu Wiedeńskiego i polityki Rosji wobec Królestwa Polskiego.] |
| Daty: |
1842.07.14 |
| Opis: |
broszura, s. 10 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-4 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
5 |
| Tytuł: |
[Adres gen. Macieja Rybińskiego do parlamentu francuskiego; wezwanie do sojuszu z Polską, przypomnienie historycznych związków Polski i Francji, ostrzeżenie przed silną Rosją jako zagrożeniem dla Europy.] |
| Daty: |
1843.01.14 |
| Opis: |
bifolium, s. 4 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-5 |
| Język: |
franc. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
6 |
| Tytuł: |
Objaśnienia na urzędowych dowodach oparte, tyczące się przywłaszczenia władzy prezesa Rządu Narodowego przez jenerała Rybińskiego, które delegowani z Sejmu dla wręczenia temuż jenerałowi dymisji z naczelnego dowództwa do wiadomości Rodaków podają. |
| Daty: |
1843.02.20 |
| Opis: |
broszura, s. 16 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-6 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
Autorami broszury są Wincenty Chełmicki i Walenty Zwierkowski. |
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
7 |
| Tytuł: |
Kilka słów na broszurę panów Chełmickiego i Zwierkowskiego wydaną pod dniem 20 lutego 1843 roku, w Paryżu [Polemika z opinią, że gen. Maciej Rybiński bezprawnie używa tytułu prezesa Rządu Narodowego] |
| Daty: |
1843.05.02 |
| Opis: |
bifolium, s. 4 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-7 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
Autorem broszury jest gen. Roman Sołtyk. |
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
8 |
| Tytuł: |
Adres przedstawiony Parlamentowi W[ielkiej] Brytanii [Krytyczna ocena stosunku państw europejskich do sprawy polskiej po Kongresie Wiedeńskim i apel o wsparcie idei odbudowy niepodległej Polski.] |
| Daty: |
1843.05.05 |
| Opis: |
broszura, s. 8 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-8 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
Autorem broszury jest gen. Maciej Rybiński. |
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
9 |
| Tytuł: |
Odpowiedź panu Sołtykowi na jego kilka słów ogłoszonych drukiem na dniu 2 maja 1843 r. w Paryżu [Ciąg dalszy polemiki dotyczącej praw gen. Rybińskiego do używania tytułu prezesa Rządu Narodowego.] |
| Daty: |
1843.06.20 |
| Opis: |
bifolium, s. 4 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-9 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
Autorami broszury są Walenty Zwierkowski i Wincenty Chełmicki. |
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
10 |
| Tytuł: |
Odpowiedź Romana Sołtyka, posła i jenerała na pismo panów Chełmickiego posła i Zwierkowskiego deputowanego, w Paryżu 20 czerwca 1843 roku. |
| Daty: |
1843.09.20 |
| Opis: |
bifolium, s. 4 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-10 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
11 |
| Tytuł: |
[Adres gen. Macieja Rybińskiego do parlamentu francuskiego; wezwanie do zajęcia się sprawą polską, ostrzeżenie przed Rosją jako zagrożeniem dla Francji i Europy.] |
| Daty: |
1844.01.10 |
| Opis: |
broszura, s. 7 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-11 |
| Język: |
franc. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
12 |
| Tytuł: |
Adres przedstawiony Parlamentowi W[ielkiej] Brytanii [na posiedzeniu poświęconym sytuacji Polski po Kongresie Wiedeńskim i polityce Rosji wobec Polaków.] |
| Daty: |
1844.02.02 |
| Opis: |
bifolium, s. 4 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-12 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
Druk podpisany przez gen. Macieja Rybińskiego. |
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
13 |
| Tytuł: |
Do jenerala Rybińskiego w imieniu obecnych Oficerów Polskich na obchodzie (!) rocznicy bitwy pod Grochowem, dnia 25 lutego 1844 r. Paryż [tekst sławiący zasługi b. wodza powstania listopadowego.] |
| Daty: |
1844.02.25 |
| Opis: |
bifolium, s. 3 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-13 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
Druk podpisany przez ppłk Ferdynanda Chotomskiego; załączony wiersz A. Goreckiego "Do jenerała Rybińskiego w gronie oficerów polskich". |
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
14 |
| Tytuł: |
Głos naczelnego wodza Macieja Rybińskiego miany na Zgromadzeniu Polaków dnia 29 listopada 1844 roku [wyjaśniający przyczyny upadku Polski, niepowodzeń powstania listopadowego i słabości polskich organizacji emigracyjnych.] |
| Daty: |
1844.11.29 |
| Opis: |
bifolium, s. 4 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-14 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
15 |
| Tytuł: |
Do Emigracji Polskiej obozu powstańców [Anonimowa polemika z p. Pszonką; wezwanie do zjednoczenia polskiej emigracji, odrzucenie idei monarchicznej.] |
| Daty: |
1844 [brak daty dziennej] |
| Opis: |
broszura, s. 16 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-15 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
16 |
| Tytuł: |
[Adres gen. Macieja Rybińskiego do parlamentu francuskiego; wezwanie do zajęcia się sprawą polską, ostrzeżenie, że brak niepodległego państwa polskiego stanowi zagrożenie dla Europy.] |
| Daty: |
1845.01.08 |
| Opis: |
bifolium, s. 4 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-16 |
| Język: |
franc. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
17 |
| Tytuł: |
Do polskiej emigracji [odezwa gen. Macieja Rybińskiego; omówienie sytuacji politycznej w Europie i wezwanie do jedności polskiej emigracji.] |
| Daty: |
1849.09.25 |
| Opis: |
karta, s. 2 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-17 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
18 |
| Tytuł: |
[Anonimowa odpowiedź na broszurę Walerego Rottermunda, polemiczną wobec listu gen. Macieja Rybińskiego skierowanego do cesarza Napoleona III.] |
| Daty: |
1855.05.31 |
| Opis: |
broszura, s. 8 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-18 |
| Język: |
franc. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
19 |
| Tytuł: |
Do JW jenerała Rybińskiego byłego naczelnego wodza wojsk polskich.
Do Jaśnie Oświeconego Księcia Adama Czartoryskiego. [Korespondencja dotycząca projektu tworzenia dywizji kozaków sułtańskich.] |
| Daty: |
1856.01.14 |
| Opis: |
broszura, s. 8 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-19 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
20 |
| Tytuł: |
Lud Polski Gromada Rewolucyjna do Polaków [Wezwanie do jedności narodowej i przygotowań do walki o wolność i postęp.] |
| Daty: |
1858.05.23 |
| Opis: |
fotokopia*, s. 1 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-20 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
*Oryginał znajduje się w Archiwum Państwowym w Szczecinie w zespole Rejencja Szczecińska, Wydział Prezydialny, sygn. 10442, k. 87 |
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
21 |
| Tytuł: |
[List gen. Macieja Rybińskiego do cesarza Napoleona III z gratulacjami z okazji wyzwolenia Włoch i wyrażeniem nadziei, że cesarz okaże wsparcie także dla sprawy odzyskania niepodległości Polski i zapewnieniem o przywiązaniu do cesarza swoim i polskich oficerów i żołnierzy.] |
| Daty: |
1859.08.07 |
| Opis: |
bifolium, s. 4 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-21 |
| Język: |
franc. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
22 |
| Tytuł: |
Wnioski z porozumień zaszłych między jenerałami Mierosławskim a Garibaldim, uzupełnionych dnia 26 stycznia 1861 roku [autorstwa Ludwika Mierosławskiego] |
| Daty: |
1861.02.23 |
| Opis: |
broszura, s. 5 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-22 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
23 |
| Tytuł: |
[Odezwa Komitetu Tymczasowego Emigracji Polskiej (Stronnictwa Demokratycznego) w Paryżu wzywająca do zjednoczenia się emigrantów] |
| Daty: |
1862.01.12 |
| Opis: |
bifolium, s. 3 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-23 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
24 |
| Tytuł: |
Komitet Tymczasowy do Emigracji [Wezwanie do jak najszybszego przeprowadzenia wyborów do Komitetu Stałego Emigracji Polskiej.] |
| Daty: |
1862.02.16 |
| Opis: |
bifolium, s. 3 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-24 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
25 |
| Tytuł: |
Komisja Tymczasowa Jednoczącej się Emigracji do ogółu Emigracji [Wezwanie do udziału w wyborach.] |
| Daty: |
1862.03.10 |
| Opis: |
broszura, s. 8 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-25 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
26 |
| Tytuł: |
[Odezwa Tymczasowej Komisji Wychodźstwa Polskiego do wychodźców polskich w sprawie wyborów do Komitetu Emigracyjnego] |
| Daty: |
1866.05.25 |
| Opis: |
bifolium, s. 3 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-26 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
Odezwa zawiera skład tymczasowej komisji do przygotowania wyborów: Aleksander Biernawski, Jarosław Dąbrowski, Stanisław Jarmund, Tytus Zienkowicz, ks. Kazimierz Żuliński. |
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
27 |
| Tytuł: |
Do ogółu Wychodźstwa Polskiego. Artykuły zasadnicze Ustawy Wychodźstwa Polskiego podane pod zatwierdzenie Ogółu przez Komisję Organiczną [Odezwa gmin paryskich: Montparnasse, Panteon i Villette.] |
| Daty: |
1867.11.29 |
| Opis: |
broszura, s. 16 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-27 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
28 |
| Tytuł: |
[Blankiet karty wyborczej z wyborów do Komitetu Reprezentacyjnego Wychodźstwa Polskiego zaplanowanych na luty 1868 r.; Odezwa Komisji Organicznej do emigrantów] |
| Daty: |
1867.12.15 |
| Opis: |
bifolium, s. 2 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-28 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
29 |
| Tytuł: |
Komisja Tymczasowa do ogółu Wychodźstwa Polskiego [Wezwanie do udziału w wyborach reprezentacji wychodźstwa polskiego oraz do obrony Paryża] |
| Daty: |
1870.11.05 |
| Opis: |
bifolium, s. 2 |
| Dawna Sygn.: |
D/5-29 |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
30 |
| Tytuł: |
[List gen. Józefa Hauke, pseud. Bosak do kpt. Władysława Nowackiego-Kopaczyńskiego, pseud. Junosza w sprawie kolportażu broszury „Listy do Gromady o zmowie ludowej Polski, Litwy i Rusi” wyd. w Zurychu w 1867 r. Krytyka biernej postawy Polaków podczas powstania styczniowego.] |
| Daty: |
1867.05.14 |
| Opis: |
bifolium i karta, s. 6 |
| Dawna Sygn.: |
brak |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
Tekst publikowany w : 1) „W Czterdziestą Rocznicę Powstania Styczniowego”, Lwów 1903, s. 74-78 (z błędnie podaną datą 14 czerwca 1867 r.); 2) „Regiony”, R. 25 (2000), z. 1, s. 74-77. |
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
31 |
| Tytuł: |
[List gen. Józefa Hauke, pseud. Bosak do kpt. Władysława Nowackiego-Kopaczyńskiego, pseud. Junosza w sprawie kolportażu broszur: „Listy do Gromady o zmowie ludowej Polski, Litwy i Rusi” wyd. w Zurychu w 1867 r. i „La Greve”, wyd. 1869 r.] |
| Daty: |
1870.03.22 |
| Opis: |
bifolium, s. 3 |
| Dawna Sygn.: |
brak |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|
Tekst publikowany w: „Regiony”, R. 25 (2000), z. 1, s. 78. |
|
|
|
|
|
|
| Sygn.: |
32 |
| Tytuł: |
[Notatka nieznanego autorstwa stwierdzająca, że autorem listów do kpt. Nowackiego-Kopaczyńskiego jest gen. Hauke. Krótka charakterystyka osoby gen. Hauke.] |
| Daty: |
brak |
| Opis: |
bifolium, s. 3 |
| Dawna Sygn.: |
brak |
| Język: |
pol. |
|
|
|
|